Vanaf 2021: BVS Schooladvies biedt Opleiding Fenomenologie aan

Vanaf 2021 voert BVS de regie van de Opleiding Fenomenologie en doet werving en aanmelding. Hiertoe zal BVS de opleiding vermelden op haar website en in haar Nieuwsbrief. Het docententeam van de Opleiding Fenomenologie verzorgt intake en uitvoering.

De jaaropleiding loopt van september 2021 tot april 2022 en kost 1200,- euro per deelnemer. Na goed gevolg van de opleiding ontvangen de deelnemers een certificaat van BVS. 

Daarnaast biedt BVS vanaf dit jaar een middagcursussen op locatie: als een school bij BVS vraagt om een middagcursus "Ontmoeting met fenomenologie", levert het team van de Opleiding Fenomenologie twee docenten die de cursus op de betreffende school verzorgen. Met deze middagcursussen starten we in maart-april 2021 (onder voorbehoud). Op verzoek van een school kunnen we ook online ondersteuning geven op het gebied van de fenomenologie.

Een en ander is het resultaat van een overleg in december 2020 tussen Jan van Gils en Antoon van Hooft met Elard Pijnaken van BVS-Schooladvies.

In november 2020 stond het thema Fenomenologie reeds op de agenda van het ZOOM-overleg van de rectoren van de VO-vrijescholen. Jan en Antoon van de Opleiding Fenomenologie hebben het belang van fenomenologie op de vrije school toegelicht en de cursusmogelijkheden besproken.

Doel van de Opleiding Fenomenologie: door de grote groei van de Nederlandse vrijescholen zijn er veel nieuwe en veelal pas afgestudeerde leraren in de natuurwetenschappelijke vakken aangenomen die niet bekend zijn met fenomenologie. Dit was in 2016 de reden voor een groep oud-leraren om een applicatiecursus aan te bieden aan leraren in scheikunde, biologie en natuurkunde.

Het hele initiatief is gericht op scholing van didactische en methodologische vaardigheden. Primair gaat het om verbondenheid met de ervaringswereld om ons heen, via intensief waarnemen, terughouden van het oordeel, en beweeglijk, beeldend denken. De deelnemers voeren gedurende de gehele cursus een eigen fenomenologisch leeronderzoek uit, dat zij op de slotbijeenkomst presenteren.

Opzet: in drie opeenvolgende jaren hebben we drie cursussen gegeven van 5 x 2 dagen, waaraan in totaal 45 cursisten hebben deelgenomen. De colleges gaan over de methodiek van reguliere en fenomenologische natuurwetenschap. Verder wordt er concreet gewerkt aan een biologisch, chemisch of natuurkundig thema, dat ook onderdeel vormt van het vrijeschool-leerplan. Donderdagavond is er steeds een gastcollege door iemand die fenomenologie in zijn beroepspraktijk toepast.

Opleiding Fenomenologie in 2021: in september 2020 heeft de docentengroep zich beraden over de toekomst. In het schooljaar 2021/2022 willen we opnieuw een opleiding aanbieden. Deze zal in 5 blokken verdeeld over het schooljaar in Zeist of Utrecht worden gegeven.

Om de Opleiding te verankeren in bestaande instituties is in de afgelopen maanden contact gelegd met directeur Elard Pijnaken van BVS-schooladvies (voorheen Begeleidingsdienst voor vrijescholen). Het resultaat hiervan is dat onze Opleiding nu is opgenomen in het scholingsaanbod. Bovendien is een nieuwe cursus ontworpen van één middag, die op locatie wordt gegeven. Deze cursus ‘Ontmoeting met fenomenologie’ kan (onder voorbehoud) vanaf maart 2021 op aanvraag gegeven worden.

Ontmoeting met fenomenologie (werkmiddag)

Sinds 4 jaar biedt een team van docenten de Opleiding Fenomenologie aan in Zeist. Deze opleiding is vooral bedoeld voor bovenbouwleraren van vrijescholen. Om een grotere groep leraren bekend te maken met de fenomenologie bieden wij in 2021 werkmiddagen op locatie aan. Op uitnodiging van een school verzorgen twee van onze docenten een werkmiddag op deze school.

Het doel van de scholing is dat de deelnemers zicht krijgen op wat fenomenologie kan betekenen voor hun eigen ontwikkeling en voor hun lespraktijk. Het programma van de werkmiddag begint met een algemeen praatje over fenomenologie. We beoefenen de fenomenologie concreet aan een plant of een experiment en kijken daarna wat het heeft opgeleverd.

Het aantal deelnemers is 8 tot 16 personen, kosten in overleg met BVS-schooladvies.

 

Opleiding Fenomenologie (2017, 2018, 2019)

De Opleiding Fenomenlogie is in 2016 ontwikkeld door een tiental ervaren vrijeschooldocenten (zie onder de tab docenten). In drie opeenvolgende jaren is deze opleiding aangeboden aan docenten midden- en bovenbouw en andere geïnteresseerden. Voor begeleidend studiemateriaal zie onder de tab Reader. In 2020 maken we pas op de plaats, maar we hopen in overleg met BVS in september 2021 deze opleiding weer aan te kunnen bieden voor alle docenten midden- en bovenbouw.

De Opleiding Fenomenologie bestond in de voorgaande jaren uit 5 modules van 1,5 dag. Steeds op donderdagmiddag en begin van de avond en op vrijdag overdag. Vanaf februari tot de zomer 3 modules en 2 modules in het najaar met nog een afsluiting in november, waarin de deelnemers hun fenomenologisch onderzoek presenteren.

Ook geïnteresseerden kunnen meedoen die niet op een vrije school werkzaam zijn. Zo hebben we eind november 2019 voor het derde jaar op rij een jaargang van de Opleiding Fenomenologie afgerond. Elke deelnemer heeft het - als onderdeel van de opleiding verrichte-  onderzoek gepresenteerd: heel divers en soms heel verrassend. Daarbij is weer gebleken dat fenomenologie ook voor leraren in andere vakken dan de natuurwetenschappen interessant kan zijn (zie ook onder de tab deelnemers).

Het onderstaande, voor 2020 voorgestelde programma staat (mutatis mutandis) model voor de voorgaande en toekomstige Opleidingen, met dien verstande dat vanaf 2021 het schooljaar gevolgd wordt (september 2021 - juni 2022). Zie onder de tab werving.

Lesrooster (tevens voorstel voor 2021 m.m.)

Meer over de opleiding vind je via de menuknop/balk hierboven:

> Onder deelnemers, docenten staat een overzicht van de deelnemers met vak en school en de betrokken docenten en gastdocenten van 2017 tot heden.

> Onder Reader krijg je een indruk van het lesmateriaal dat door de betreffende docenten verspreid is tijdens eerdere jaargangen

De informatie die naar de scholen is gegaan, ook over 2020, staat bij Werving

 Hieronder het welkomstwoord bij de start van de eerste versie van de opleiding in 2017. 

Uit: Introductie bij de Opleiding Fenomenologie.