Levensprocessen in de natuur - Jochen Bockemuhl

Dit boek is in 1982 verschenen als catalogus bij de gelijknamige tentoonstelling. De pagina's 10 tot en met 18 zijn door Ger van de Ven aanbevolen ter voorbereiding op de plantenwerkgroepen in het vierde lesblok.

De natuur leren kennen, beleven en hanteren. Benadering en resultaten van de antroposofische fenomenologie. Een omvattend en rijk geillustreerd overzicht met uitneembaare kleurplaten.

Uit het voorwoord van Jan Diek van Mansvelt:

"Het boek is door Jochen Bockemuhl samengesteld op basis van ruim twintig jaar werken aan het ontwikkelen van natuurwetenschappelijke methoden, waarmee de natuur als totaliteit van levende organismen te beschrijven en te herkennnen is. (...) De actieve lezer zal kunnen merken dat de ontwikkeling van deze natuurwetenschap nog niet 'af' is; zij is nog volop in beweging."

 

 

Dwarskijken op Darwin - Jan Diek van Mansvelt

... zoeken naar aanvullingen...

Een mild, kritisch geluid in het Darwinjaar van deze voormalige hoogleraar Alternatieve Landbouw van Wageningen Universiteit. Kritisch omdat het boek gaat over de beperkingen van het idee van evolutie door natuurlijke selectie. En mild omdat de auteur dat idee niet ondermijnt maar eerder zoekt naar aanvullingen. En die zijn er de laatste decennia veel geweest. Zo is volgens de Amerikaanse Margulis samenwerking vaker dan competitie de drijvende kracht achter grote evolutionaire veranderingen. En volgens de Israelische Jablonski werken invloeden van buitenaf door in volgende generaties. Al deze ideeen bij elkaar zetten in leesbare taal is een uitstekend idee. 

Ontwikkeling mens en aarde - A.Remmers

A.Remmers (2017)

“Ons wereldbeeld doet ertoe” van vrijeschooldocent Anselma Remmers is het resultaat van een onderzoek naar de antroposofische gezichtspunten omtrent de ontwikkeling van mens en aarde. Geschreven als verdiepingsopdracht voor de master Aardrijkskunde aan de Hogeschool Utrecht. Geeft een zeer toegankelijk overzicht van de antroposofische visie op het ontstaan van aarde en mens. Mede geinspireerd op het werk van Dankmar Bosse.

Hieronder zelf te downloaden.

Wereldbeeld_Remmers_2017

Antroposofische gezichtspunten over de ontwikkeling van mens en aarde door Anselma Remmers (2017)
214 pag. (geplaatst maart 2018)

Water - Wilkes, Schwenk

Tips van Paul van Dijk over de fenomenologische benadering van water:

John Wilkes - Flowforms, the rhytmic power of water (2003, via Bol.com)

Theodor Schwenk - Das sensibele Chaos, strömendes Formenschaffen in Wasser und Luft (2e hands via Bol.com), ook beschikbaar in Engelse vertaling: Sensitive Chaos, the creation of flowing forms in water and air (div edities en e-book via Amazon.com en Bol.com).

Embryologie - Blechschmidt, Wilmar, Van der Wal

Wilmar (1982)

Embryologische literatuur getipt door Guus van der Bie:

- Erich Blechschmidt - Zo begint het menselijk leven (1979)

- Frits Wilmar - Menswording voor de geboorte (1982).

Beide tonen de resultaten van jarenlang embryologisch onderzoek. Hier blijkt de toegevoegde waarde van een fenomenologische benadering bij de ontwikkelingsgeschiedenis van de mens voor de geboorte.

Helaas uitsluitend antiquarisch verkrijgbaar. 

Meer recent zijn de publicaties van Jaap van der Wal via diens website:

 http://embryo.nl/414-artikelen-embryosofie

 

 

Leerplan Natuurkunde - Jan van Gils, Kees Veenman e.a.

naar het oorspronkelijke leerplan

In 1994 heeft Jan van Gils zijn ervaringen als docent natuurkunde op de vrijeschool beschreven in het Leerplan Werkboek Natuurkunde (samen met Kees Veenman e.a., uitgegeven bij het VPC)). Hierin is de 9de klas leerstof Natuurkunde naar de oorspronkelijke indeling van het leerplan verwoord. 

https://elbd.sites.uu.nl/2017/08/03/leerplanwerkboeken-natuurkunde-voor-het-vrijeschoolonderwijs/

Via deze link kun je per klas de leerstof en methodische achtergronden downloaden

(Deze boeken zijn uitgegeven door SLO en stichting VPC, zij hebben toestemming gegeven voor het publiceren hiervan op ECENT)

 

Chemie in het periodeonderwijs - Gerard Smits

... voor het nageslacht bewaard ...

DIT JAAR NIEUW VERSCHENEN in de serie ‘Werkboeken voor de Vrije school’: het boek ‘CHEMIE IN HET PERIODEONDERWIJS OP DE VRIJESCHOOL’ klas 7 t/m 12.

De auteur van het boek is Gerard Smits, oud leraar aan de Vrije School Den Haag en docent aan de Opleiding Fenomenologie. Hij heeft  er voor gezorgd dat de ervaringen op het gebied van 80 jaar Scheikundeonderwijs, gegeven  door zijn voorgangers Frits Julius, Emmy de Grooth-Klomp en later door hemzelf, voor het nageslacht bewaard zijn gebleven.

Dit zeer uitgebreide werkboek dat bestaat uit drie delen en voorzien is van veel verhelderende tekeningen bij de ruim 150 beschreven proeven, telt ruim 210 pagina’s, heeft het formaat A4 en is voorzien van een wire-o-binding, zodat de pagina’s makkelijk omslaan en het opengeslagen boek mooi plat op de werktafel blijft liggen.

De prijs is € 24,50 

Te bestellen met een e-mail aan info@vrijeopvoedkunst.nl 

Ook te vinden op www.vrijeopvoedkunst.nl

 

Inwendige orgaanstelsels - Willem de Vletter, Guus van der Bie e.a.

...inspiratiebron voor de lespraktijk...

Het boek ´Inwendige orgaanstelsels fenomenologisch benaderd´ is het eerste resultaat van het project Fenomenologie naar de Schoolbanken. Met dit boek maak je opnieuw kennis met de inwendige organen en worden de voorstellingen die je ervan hebt verlevendigd. De fenomenologische benadering leidt tot dynamisch inzicht in de gedaante-ontwikkeling, de levenskracht en in de betekenis van de orgaanstelsels voor de hele mens. Gedetailleerde beschrijvingen en kleurrijke illustraties zijn een inspiratiebron voor de lespraktijk.

Gert Adema, Guus van der Bie en Willem de Vletter: Inwendige organen fenomenologisch benaderd.  17x24,5cm, FS 2016, 85 blz. €19,99 te bestellen via fenomenologie@parcivalcollege.nl.

Electrosmog - Jan van Gils

...niet-ongevaarlijke zaken...

We zijn dag en nacht omgeven door elektrische en draadloze apparaten, wat we vaak vergeten. Omdat we gebrekkige informatie krijgen en door gebruiksgemak weten we maar weinig van de effecten.

Wat doen zenderstraling (mobieltjes), WiFi en babyfoon met jou? En met je kinderen? En wat kunnen wij er tegenover stellen? Drs. ing. Jan van Gils, natuurkundige en leerkracht, schreef deze kundige visie en kritische reflectie op draadloze communicatie, elektromagnetische velden en straling. Dit boekje geeft zicht op gezondheidsrisico's, natuurwetenschappelijke aspecten én op wat de wetgever doet en nalaat. Hij doet een appèl op ons, gebruikers.
Een goede gids om deze niet-ongevaarlijke zaken te begrijpen en er bewust mee om te leren gaan. 

Skelet in de 8ste klas - Ger van de Ven

... biceps en triceps ...

Deze ideeën voor de biologieperiode in de achtste klas zijn voor een groot gedeelte ontleend aan het inspirerende werkje van Manfred von Mackensen: Fuss bis Kopf (2003)* en aangevuld met eigen ideeën.

Het is wat beknopt uitgewerkt en sommige delen van het skelet verdienen nog meer aandacht. Maar het is in ieder geval geschikt om een beeld van de intentie van deze periode en de mogelijke invulling daarvan te krijgen. Hieronder te downloaden.

*  Te bestellen via: https://www.waldorfbuch.de/shop/themes/kategorie/detail.php?artikelid=424&source=2 

Skelet_klas8_GvdV

Ideeën voor een biologieperiode in de achtste klas
ontleend aan Manfred von Mackensen: Fuss bis Kopf (2003),
aangevuld door Ger van de Ven.
(38 pag. geplaatst september 2017)

Kleurmeditatie - Kees Veenman

... kennismaken met de fenomenologische methode...

Het in november 2014 uitgekomen boek Kleurmeditatie van Kees Veenman beschrijft de auteur zijn geesteswetenschappelijk onderzoek naar het wezen van de kleuren. Het is een lange tocht waarbij telkens weer nieuwe vragen helpen dieper in de wereld van de kleuren door te dringen. Als een soort ouverture leert Veenman kijken naar het lentegoud en het herfstgoud van bomen. Daarna laat hij ons kennis maken met de fenomenologische methode, waarbij hij met het onderzoek bij de kleureneer van Goethe aansluit.(...)

Uit Motief (2015) recensie door Joop van Dam 

Goethes kleurenleer - Bob Siepman van den Berg e.a.

... beleving van kleuren...

Goethes visie op het verschijnsel kleur sluit meer aan bij de manier waarop kunstenaars met kleur omgaan; de Engelse schilder William Turner is een bekend voorbeeld van een kunstenaar die zich rechtstreeks door Goethes kleurenleer heeft laten inspireren. Bovendien laat Goethes werkwijze veel ruimte voor de eigen kleurbeleving van leder mens. Tot nu toe ontbrak er een Nederlandse uitgave van deze kleurenleer. Nu er ook in de natuurwetenschap een hernieuwde belangstelling hiervoor aan het ontstaan is, verschijnt er een actuele en toegankelijke Nederlandse editie. Deze uitgave bevat de belangrijkste gedeelten uit Goethes omvangrijke werk, waaronder hoofdstukken over: de 'subjectieve kleurwerking'; het 'oerfenomeen' van de kleur zoals dat elke dag tot uitdrukking komt in de hemelverschijnselen de kleuren van voorwerpen, planten en dieren; de werking van de kleur op de menselijke psyche. Deze vertaling richt zich zowel tot kunstenaars en wetenschapsmensen als tot iedereen die in kleuren is geïnteresseerd.

Organische architectuur - Pieter van der Ree

... mens en leefomgeving centraal

Pieter van der Ree (gastdocent maart), biedt in dit boek een uitgebreide kijk op de organische architectuur, een stroming waarbij de zorg voor het welbevinden van de mens en voor de natuurlijke leefomgeving centraal staan. Hij laat zien hoe mensen als Frank Lloyd Wright, Antono Gaudi en Rudolf Steiner een belangrijke rol hebben gespeeld bij de ontstaansgeschiedenis van de organische architectuur.

Dit prachtige boek biedt een overzicht hoe de organische architectuur zich de afgelopen eeuw wereldwijd heeft ontwikkeld. Beschouwingen over ecologisch bouwen, bouwen en gezondheid, bouwen als sociaal proces en de rol van de computer bij het ontwerpen slaan een brug naar de actualiteit van onze eeuw.

  • paperback |247 blz |ISBN: 9789060384848 |alleen nog 2e hands verkrijgbaar

Living Architecture - Pieter van der Ree

Catalogus bij de tentoonstelling Living Architecture

Pieter van der Ree nodigt u uit voor een lezing over zijn nieuwe boek: 'Living Architecturebalancing Nature, Culture and Technology' op donderdag 23 november.
Dit nieuwe boek vormt de catalogus bij een gelijknamige tentoonstelling die momenteel door Azië reist.

Zowel de tentoonstelling als de catalogus volgen de ontwikkeling van de organische architectuur door de twintigste eeuw tot heden. 
Daarbij ligt de nadruk op recent gerealiseerde projecten van over de hele wereld. Deze worden gekenmerkt door een sterke ecologische benadering, geavanceerde digitale ontwerp- en productietechnieken en een verrassend expressieve vormgeving. 
Ze lijken het resultaat van een nieuwe benadering die gebouwen probeert te ontwerpen in relatie tot hun natuurlijke, sociale en culturele context. Door middel van materiaalgebruik en vormgeving wordt geprobeerd om zowel de natuur als het sociale en innerlijk leven van de mens te ondersteunen.  

Ter gelegenheid van deze presentatie zal dit rijk geïllustreerde boek te koop zijn voor de gereduceerde prijs van € 29,50 (normale prijs € 35,00)
Ook zal een full-colour brochure te koop zijn met een samenvatting van de tentoonstelling voor € 5,00 

Datum: donderdag 23 november. 
Aanvang: 20.00 uur, ontvangst met koffie en thee vanaf 19.30 uur. 
Plaats: Helicon-gebouw, Socrateslaan 22a te Zeist.
Toegang: € 10,- Voor studenten: € 5,-

Bang voor rood, geel en.... blauw? - Wil Uitgeest

Proefschrift Wil Uitgeest, hieronder te downloaden

Wil Uitgeest promoveerde in 2016 aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Ze verdedigde aan de Faculteit der Godgeleerdheid met succes haar proefschrift over haar fenomenologische kleurenonderzoek in de praktijk in het kader van de ideeën van Goethe en Merleau-Ponty.

In 2010 schreef zij over ditzelfde thema "De binnenkant van blauw".

Goethe gaat er in zijn kleurenleer van uit dat elke kleur een eigen dynamiek heeft, waar kunstenaars vaak intuïtief gebruik van maken. Van het blauw zegt hij bijvoorbeeld dat dit de neiging heeft om van de toeschouwer af te bewegen, terwijl het geel naar je toe komt. In dit boek wordt deze visie op kleur vergeleken met de in onze tijd veel algemenere opvatting dat kleurbeleving een puur subjectieve zaak is. Dit onderzoek mondt uit in een verrassende reis door het blauw, die langs een schat aan feitenmateriaal en ervaringsgegevens voert. Hierdoor kan de lezer uiteindelijk zelf 'bewogen' raken door de dynamiek die in deze kleur aanwezig is.

Het proefschrift is getiteld: 'Bang voor rood, geel en.... blauw? Goethe, Merleau-Ponty en fenomenologisch kleuronderzoek' en verkrijgbaar via de auteur: 

wiluitgeest@gmail.com of onderstaand te downloaden.

Mijn brein denkt niet, ik wel - Arie Bos

... een breinboek voor beide hersenhelften!...

Het college dat mijn studenten neurofilosofie altijd het meest fascineert (en dat ze tegelijkertijd het meest haten omdat we er niet uitkomen) gaat over de vraag: hebben we een geest? En, zo ja, hoe verhoudt zich die tot het lichaam (inclusief het brein)? En maakt het uit wat we daarover denken? Precies die vraag staat centraal in het nieuwe boek van Arie Bos (2014).

Hij bekijkt de claims van veelbesproken neurowetenschappers en daagt de lezer uit tot een oordeel: waar staat u in dit debat? Geniet en onderzoek! (Prof. Dr. Jeroen Geurts, hersenwetenschapper aan het VU medisch centrum te Amsterdam).

Arie Bos gelooft in een vrije geest. In dit uitstekend gedocumenteerde boek neemt hij het moedig op tegen gevestigde opvattingen. (Mark Mieras, wetenschapsjournalist gespecialiseerd in neuro wetenschap).

Eindelijk een breinboek voor beide hersenhelften! Arie Bos rekent overtuigend af met de modieuze en naïeve veronderstelling dat we ‘ons brein zouden zijn’. Door de vele wetenschappelijke bevindingen in een groter perspectief te plaatsen, maakt Arie Bos overtuigend duidelijk dat het materialistische wereldbeeld achterhaald en onhoudbaar is. De mens is geen biologische computer, maar een bewuste schakel in een zinvolle, naar vrijheid strevende evolutie. (Klaas van Egmond, hoogleraar Milieukunde en Duurzaamheid aan de Universiteit Utrecht).

Hoe de stof de geest kreeg - Arie Bos

De evolutie van het ik

Dit boek gaat over de samenhang tussen stof en geest (2008). Het is in de wetenschap gebruikelijk de mens geheel te verklaren vanuit de stof. Anderen, de ‘spirituelen’, zijn vaak alleen geïnteresseerd in de geest, die de stof naar zijn hand zou kunnen zetten. Beide benaderingen zijn eenzijdig en leiden elk uiteindelijk naar een extreme kijk op het menselijke leven en de cultuur.

Maar we leven nu eenmaal in een wereld die wij graag als samenhangend willen verklaren. Op de zoektocht naar die verklaring komen we vragen tegen als: wat is het verschil tussen dieren, de vroegste mensachtigen, de Neanderthaler en de moderne mens ? Wat is leven? Bepaalt DNA wie wij zijn? Is seks nodig voor het voortbestaan van het leven? Heeft de dood altijd bestaan? Waar zit het ‘ik’ eigenlijk? Is er bewustzijn mogelijk zonder hersenen? Zijn wij alleen maar natuur? Zouden wij vrij kunnen handelen als we alleen maar natuur zouden zijn? Of zijn we ook geest? Zo ja, wat hebben beide met elkaar te maken en wat is de geest dan eigenlijk?

De auteur probeert samenhangen aan te tonen en te verklaren. Deze zoektocht kan onze opvattingen over de menselijke natuur ten goede komen.