Vogelzang - Zehnter

Nieuwe uitgave van Pentagon

Hans-Christian Zehnter neemt ons mee in het fenomenologisch waarnemen en beleven van vogelzang. Hij laat zien dat vogelzang niet primair een tool is in de strijd om overleving. Het is een uitdrukking van wat vogels zijn, van de aard van vogels. Een rijk geïllustreerde gids in het land van vogelzang!

Wolter Bos vertaalde het boek en bewerkte het tevens voor de Nederlandse situatie. Wolter: "...een veelzijdige karakterisering van vogelzang, geschreven vanuit de fenomenologische benadering van de natuur.

ISBN 978-94-92462-39-8 |128 blz. Prijs: € 25,00

Kleurmeditatie - Kees Veenman

kennismaken met de fenomenologische methode

Het in november 2014 uitgekomen boek Kleurmeditatie van Kees Veenman beschrijft de auteur zijn geesteswetenschappelijk onderzoek naar het wezen van de kleuren. Het is een lange tocht waarbij telkens weer nieuwe vragen helpen dieper in de wereld van de kleuren door te dringen. Als een soort ouverture leert Veenman kijken naar het lentegoud en het herfstgoud van bomen. Daarna laat hij ons kennis maken met de fenomenologische methode, waarbij hij met het onderzoek bij de kleureneer van Goethe aansluit.(...)

Uit Motief (2015) recensie door Joop van Dam 

Goethes kleurenleer - Proefschrift Wil Uitgeest

...beleving van kleuren...

Goethes visie op het verschijnsel kleur sluit meer aan bij de manier waarop kunstenaars met kleur omgaan; de Engelse schilder William Turner is een bekend voorbeeld van een kunstenaar die zich rechtstreeks door Goethes kleurenleer heeft laten inspireren. Bovendien laat Goethes werkwijze veel ruimte voor de eigen kleurbeleving van leder mens.

De actuele en toegankelijke Nederlandse editie van deze kleurenleer is verzorgd door Bob Siepman van den Berg. Deze uitgave bevat de belangrijkste gedeelten uit Goethes omvangrijke werk, waaronder hoofdstukken over: de 'subjectieve kleurwerking'; het 'oerfenomeen' van de kleur zoals dat elke dag tot uitdrukking komt in de hemelverschijnselen de kleuren van voorwerpen, planten en dieren; de werking van de kleur op de menselijke psyche. Deze vertaling richt zich zowel tot kunstenaars en wetenschapsmensen als tot iedereen die in kleuren is geïnteresseerd.

Wil Uitgeest promoveerde in 2016 aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Ze verdedigde aan de Faculteit der Godgeleerdheid met succes haar proefschrift over haar fenomenologische kleurenonderzoek in de praktijk in het kader van de ideeën van Goethe en Merleau-Ponty.

In 2010 schreef zij over ditzelfde thema "De binnenkant van blauw".

Goethe gaat er in zijn kleurenleer van uit dat elke kleur een eigen dynamiek heeft, waar kunstenaars vaak intuïtief gebruik van maken. Van het blauw zegt hij bijvoorbeeld dat dit de neiging heeft om van de toeschouwer af te bewegen, terwijl het geel naar je toe komt. In dit boek wordt deze visie op kleur vergeleken met de in onze tijd veel algemenere opvatting dat kleurbeleving een puur subjectieve zaak is. Dit onderzoek mondt uit in een verrassende reis door het blauw, die langs een schat aan feitenmateriaal en ervaringsgegevens voert. Hierdoor kan de lezer uiteindelijk zelf 'bewogen' raken door de dynamiek die in deze kleur aanwezig is.

Het proefschrift is getiteld: 'Bang voor rood, geel en.... blauw? Goethe, Merleau-Ponty en fenomenologisch kleuronderzoek' en verkrijgbaar via de auteur: 

wiluitgeest@gmail.com 

Ontwikkeling mens en aarde - Anselma Remmers

A.Remmers (2017)

“Ons wereldbeeld doet ertoe” van vrijeschooldocent Anselma Remmers is het resultaat van een onderzoek naar de antroposofische gezichtspunten omtrent de ontwikkeling van mens en aarde.

Geschreven als verdiepingsopdracht voor de master Aardrijkskunde aan de Hogeschool Utrecht. Geeft een zeer toegankelijk overzicht van de antroposofische visie op het ontstaan van aarde en mens. Mede geinspireerd op het werk van Dankmar Bosse.

Hieronder zelf te downloaden.

Wereldbeeld_Remmers_2017

Antroposofische gezichtspunten over de ontwikkeling van mens en aarde door Anselma Remmers (2017)
214 pag. (geplaatst maart 2018)

Naar de voet van de regenboog - Herman Meyvis

weidse perspectieven en toepassingsmogelijkheden

Een zoektocht naar een andere wereld, met de projectieve geometrie als gezel. Dit boek is de eerste Nederlandstalige inleiding op de projectieve meetkunde, zonder formules, maar met inzichtelijke tekeningen.

De auteur is Herman Meyvis, leraar wiskunde en wetenschappen, mede-oprichter van Steinerschool De Es in Antwerpen. In de lessen ‘projectieve meetkunde’ leren de leerlingen hun denken beweeglijk(er) te maken. Ze leren op een niet-analytische manier nadenken over wat er gebeurt als je het punt op oneindig als een gewoon punt als andere punten beschouwt.

In dit boek maakt Herman Meyvis het voor elke lezer mogelijk deze oefening mee te maken. Via talloze tot de verbeelding sprekende tekeningen neemt hij de lezer bij de hand om hem over die drempel van het oneindige te brengen.

Maar het boek biedt nog veel meer. De meetkundige hoofdstukken worden afgewisseld met bespiegelingen over de wetenschap, de filosofie en de antroposofie. Deze hoofdstukken reiken de lezer weidse perspectieven aan van verbanden en toepassingsmogelijkheden van de projectieve meetkunde. Dat gaat van de lemniscaatfiguur en het planetenstelsel tot de plantkunde. Prijs: 12,00 euro 

Chemie in het periodeonderwijs - Gerard Smits

... voor het nageslacht bewaard ...

In de serie ‘Werkboeken voor de Vrije school’ verscheen in 2018 ‘CHEMIE IN HET PERIODEONDERWIJS OP DE VRIJESCHOOL, klas 7 t/m 12'.

De auteur van het boek is Gerard Smits, oud leraar aan de Vrije School Den Haag en docent aan de Opleiding Fenomenologie. Hij heeft  er voor gezorgd dat de ervaringen op het gebied van 80 jaar Scheikundeonderwijs, gegeven  door zijn voorgangers Frits Julius, Emmy de Grooth-Klomp en later door hemzelf, voor het nageslacht bewaard zijn gebleven.

Dit zeer uitgebreide werkboek dat bestaat uit drie delen en voorzien is van veel verhelderende tekeningen bij de ruim 150 beschreven proeven, telt ruim 210 pagina’s, heeft het formaat A4 en is voorzien van een wire-o-binding, zodat de pagina’s makkelijk omslaan en het opengeslagen boek mooi plat op de werktafel blijft liggen.

De prijs is € 24,50 - te bestellen via www.vrijeopvoedkunst.nl onder Boeken

 

Water - Wilkes, Schwenk

Tips van Paul van Dijk over de fenomenologische benadering van water:

John Wilkes - Flowforms, the rhytmic power of water (2003, via Bol.com)

Theodor Schwenk - Das sensibele Chaos, strömendes Formenschaffen in Wasser und Luft (2e hands via Bol.com), ook beschikbaar in Engelse vertaling: Sensitive Chaos, the creation of flowing forms in water and air (div edities en e-book via Amazon.com en Bol.com).

Metalen, dieren, skelet - Leen Mees

Dokter Mees: originele gedachten

"Leen Mees - Arts en levenskunstenaar" is de naam van onderstaande website met de intentie om uiteindelijk het gehele oeuvre van Leen Mees te publiceren en zijn werk en zijn originele gedachten voor iedereen toegankelijk te maken. Hij was arts en denker, schrijver en voordrachtskunstenaar, inspirator en initiatiefnemer van vele ontwikkelingen in antroposofisch Nederland en daarbuiten.

Vrij te downloaden zijn inmiddels: 

- Levende metalen

- Dieren zijn wat mensen hebben

- Geheimen van het skelet, vorm en metamorfose

https://www.antrovista.com/leenmees/

Levensprocessen en Darwin - Bockemuhl, Van Mansvelt

"Levensprocessen in de natuur" is in 1982 verschenen als catalogus bij de gelijknamige tentoonstelling. De pagina's 10 tot en met 18 zijn door Ger van de Ven aanbevolen ter voorbereiding op de plantenwerkgroepen in de Opleiding Fenomenologie.

De natuur leren kennen, beleven en hanteren. Benadering en resultaten van de antroposofische fenomenologie. Een omvattend en rijk geillustreerd overzicht met uitneembaare kleurplaten.

Uit het voorwoord van Jan Diek van Mansvelt:

"Het boek is door Jochen Bockemuhl samengesteld op basis van ruim twintig jaar werken aan het ontwikkelen van natuurwetenschappelijke methoden, waarmee de natuur als totaliteit van levende organismen te beschrijven en te herkennnen is. (...) De actieve lezer zal kunnen merken dat de ontwikkeling van deze natuurwetenschap nog niet 'af' is; zij is nog volop in beweging."

"Dwarskijken op Darwin" van gastdocent Jan Diek van Mansvelt verscheen in het Darwinjaar 2009. Een mild kritisch boek van deze voormalig hoogleraar Alternatieve Landbouw van Wageningen Universiteit. Kritisch omdat het boek gaat over de beperkingen van het idee van evolutie door natuurlijke selectie. En mild omdat de auteur dat idee niet ondermijnt maar eerder zoekt naar aanvullingen. En die zijn er de laatste decennia veel geweest. Zo is volgens de Amerikaanse Margulis samenwerking vaker dan competitie de drijvende kracht achter grote evolutionaire veranderingen. En volgens de Israelische Jablonski werken invloeden van buitenaf door in volgende generaties. Al deze ideeen bij elkaar in leesbare taal. 

 

Embryologie - Blechschmidt, Wilmar, Van der Wal

Wilmar (1982)

Embryologische literatuur getipt door Guus van der Bie:

- Erich Blechschmidt - Zo begint het menselijk leven (1979)

- Frits Wilmar - Menswording voor de geboorte (1982).

Beide tonen de resultaten van jarenlang embryologisch onderzoek. Hier blijkt de toegevoegde waarde van een fenomenologische benadering bij de ontwikkelingsgeschiedenis van de mens voor de geboorte.

Helaas uitsluitend antiquarisch verkrijgbaar. 

Meer recent zijn de publicaties van Jaap van der Wal via diens website:

 http://embryo.nl/414-artikelen-embryosofie

 

 

Leerplan Natuurkunde - Jan van Gils, Kees Veenman e.a.

naar het oorspronkelijke leerplan

In 1994 heeft Jan van Gils zijn ervaringen als docent natuurkunde op de vrijeschool beschreven in het Leerplan Werkboek Natuurkunde (samen met Kees Veenman e.a., uitgegeven bij het VPC)). Hierin is de 9de klas leerstof Natuurkunde naar de oorspronkelijke indeling van het leerplan verwoord. 

https://elbd.sites.uu.nl/2017/08/03/leerplanwerkboeken-natuurkunde-voor-het-vrijeschoolonderwijs/

Via deze link kun je per klas de leerstof en methodische achtergronden downloaden

(Deze boeken zijn uitgegeven door SLO en stichting VPC, zij hebben toestemming gegeven voor het publiceren hiervan op ECENT)

 

Electrosmog - Jan van Gils

...niet-ongevaarlijke zaken...

We zijn dag en nacht omgeven door elektrische en draadloze apparaten, wat we vaak vergeten. Omdat we gebrekkige informatie krijgen en door gebruiksgemak weten we maar weinig van de effecten.

Wat doen zenderstraling (mobieltjes), WiFi en babyfoon met jou? En met je kinderen? En wat kunnen wij er tegenover stellen? Drs. ing. Jan van Gils, natuurkundige en leerkracht, schreef deze kundige visie en kritische reflectie op draadloze communicatie, elektromagnetische velden en straling. Dit boekje geeft zicht op gezondheidsrisico's, natuurwetenschappelijke aspecten én op wat de wetgever doet en nalaat. Hij doet een appèl op ons, gebruikers.
Een goede gids om deze niet-ongevaarlijke zaken te begrijpen en er bewust mee om te leren gaan. 

Inwendige orgaanstelsels en skelet - Willem de Vletter, Ger van de Ven e.a.

...inspiratiebron voor de lespraktijk...

Het boek ´Inwendige orgaanstelsels fenomenologisch benaderd´ is het eerste resultaat van het project Fenomenologie naar de Schoolbanken. Met dit boek maak je opnieuw kennis met de inwendige organen en worden de voorstellingen die je ervan hebt verlevendigd. De fenomenologische benadering leidt tot dynamisch inzicht in de gedaante-ontwikkeling, de levenskracht en in de betekenis van de orgaanstelsels voor de hele mens. Gedetailleerde beschrijvingen en kleurrijke illustraties zijn een inspiratiebron voor de lespraktijk.

Gert Adema, Guus van der Bie en Willem de Vletter: Inwendige organen fenomenologisch benaderd.  17x24,5cm, FS 2016, 85 blz. €19,99 te bestellen via fenomenologie@parcivalcollege.nl.

Ideeën voor de biologieperiode in de achtste klas zijn te ontlenen aan het inspirerende werkje van Manfred von Mackensen: Fuss bis Kopf (2003)* Ger van de Ven heeft ze verder aangevuld met eigen ideeën.

Het is wat beknopt uitgewerkt en sommige delen van het skelet verdienen nog meer aandacht. Maar het is in ieder geval geschikt om een beeld van de intentie van deze periode te krijgen. Hieronder te downloaden.

*  Te bestellen via: https://www.waldorfbuch.de/shop/themes/kategorie/detail.php?artikelid=424&source=2 

Skelet_klas8_GvdV

Ideeën voor een biologieperiode in de achtste klas
ontleend aan Manfred von Mackensen: Fuss bis Kopf (2003),
aangevuld door Ger van de Ven.
(38 pag. geplaatst september 2017)

Organische architectuur - Pieter van der Ree

... mens en leefomgeving centraal

Pieter van der Ree (gastdocent maart 2017), biedt in dit boek een uitgebreide kijk op de organische architectuur, een stroming waarbij de zorg voor het welbevinden van de mens en voor de natuurlijke leefomgeving centraal staan. Hij laat zien hoe mensen als Frank Lloyd Wright, Antono Gaudi en Rudolf Steiner een belangrijke rol hebben gespeeld bij de ontstaansgeschiedenis van de organische architectuur.

Dit prachtige boek biedt een overzicht hoe de organische architectuur zich de afgelopen eeuw wereldwijd heeft ontwikkeld. Beschouwingen over ecologisch bouwen, bouwen en gezondheid, bouwen als sociaal proces en de rol van de computer bij het ontwerpen slaan een brug naar de actualiteit van onze eeuw.

  • paperback |247 blz |ISBN: 9789060384848 |alleen nog 2e hands verkrijgbaar

Van Pieter van der Ree verscheen in 2017: 'Living Architecturebalancing Nature, Culture and Technology'. Dit nieuwe boek vormt de catalogus bij een gelijknamige tentoonstelling.

Zowel de tentoonstelling als de catalogus volgen de ontwikkeling van de organische architectuur door de twintigste eeuw tot heden. 
Daarbij ligt de nadruk op recent gerealiseerde projecten van over de hele wereld. Deze worden gekenmerkt door een sterke ecologische benadering, geavanceerde digitale ontwerp- en productietechnieken en een verrassend expressieve vormgeving. 
Ze lijken het resultaat van een nieuwe benadering die gebouwen probeert te ontwerpen in relatie tot hun natuurlijke, sociale en culturele context. Door middel van materiaalgebruik en vormgeving wordt geprobeerd om zowel de natuur als het sociale en innerlijk leven van de mens te ondersteunen.